Кредит мерзімін өткізу: не болады және не істеу керек

Уақытында төлей алмасаңыз, төлем күніне дейін кредитормен байланысыңыз. Сөйлесуді неғұрлым ерте бастасаңыз, нұсқалар соғұрлым көп болады.

Қандай тұрақсыздық айыбына жол беріледі

Мерзімін өткізу кезеңі	Тұрақсыздық айыбының шегі
Алғашқы 90 күн	күніне мерзімі өткен төлем сомасының 0,5%-ынан аспайды
45 күнге дейінгі және 45 АЕК-ке дейінгі қысқа мерзімді қарыздар	күніне орындалмаған міндеттеменің 0,3%-ынан аспайды
Тұтынушылық микрокредит бойынша қатарынан 90 күннен кейін	осы мерзімнен кейін есептелген сыйақы мен тұрақсыздық айыбын кредитор талап ете алмайды
Ипотекалық микрокредит бойынша қатарынан 180 күннен кейін	сол сияқты

Банк қарыздары бойынша 90 күн туралы ұқсас ереже қолданылады, бірақ банктер туралы заң одан ерекшелік белгілейді (58-бап 19-тармақ және 60-бап 3-тармақ). Оның шартыңызға қалай қолданылатынын банктен нақтылаңыз.

Негіздер: микроқаржылық қызмет туралы заң, 6 және 7-баптар, банктер туралы заң, 58-бап, ҚНРДА № 92 талаптары, 5-қосымша.

Қысқа мерзімді қарыздар бойынша қарыз алушының барлық төлемдері, сыйақы мен тұрақсыздық айыбы бірге берілген соманың жартысынан аспауы тиіс.

Мерзімін өткізгенде тағы не болуы мүмкін

• Кредиттік тарихта жазба пайда болады, сол себепті жаңа кредит алу қиындайды. Басқа қарыздар бойынша мерзімі өткен болса, МҚҰ бас тартуға міндетті, ал соңғы бір жылда мерзімін ұзақ өткізген қарыз алушыға борыш жүктемесінің қатаңырақ шегі қолданылады.
• Борыш коллекторлық агенттікке берілуі мүмкін.
• Кредитор сотқа жүгінуі мүмкін. Банк ақшаны шоттардан өндіріп алуы да мүмкін.

Не істеу керек

1. Нақты қанша сома төлей алатыныңызды есептеңіз.
2. Кредиторға жүгініп, шарттарды өзгертуді сұраңыз. Сұранысты жазбаша берген дұрыс. МҚҰ-ның жауап беру мерзімі — 15 жұмыс күні, оны тағы 15 күнге ұзартуға болады.
3. Келісе алмасаңыз, омбудсманға жүгініңіз: МҚҰ-мен дау бойынша микроқаржы омбудсманына, банкпен дау бойынша банк омбудсманына. 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап олардың орнына қаржы омбудсманы жұмыс істей бастайды. Сондай-ақ ҚНРДА-ның онлайн-қабылдау бөлмесіне жүгінуге болады.
4. Ескі қарызды жабу үшін жаңасын алмаңыз: бұл борышты көбейтеді. Заңды қайта қаржыландыру тек шарттар жақсарған жағдайда ғана мүмкін.

Кредит алудан ерікті бас тарту {#samozapret}

Өзіңізге кредит беруге тегін тыйым сала аласыз. Бас тарту кредиттік бюрода, электрондық үкімет порталында (egov.kz қызметі) немесе МҚҰ сервистері арқылы белгіленеді және алынады. Белгі тұрған кезде банктер мен МҚҰ қарыз бере алмайды, ломбардтардан басқа (микроқаржылық қызмет туралы заң, 4-бап 8-тармақ). Қолданылу мерзімін рәсімдеу кезінде нақтылаңыз.

Бұл алаяқтық, құмар ойындарға тәуелділік қаупі болса немесе жаңа борыштардан тартынғыңыз келсе пайдалы.